ANKARA'DAKİ OKULÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA UYGULANAN FİZİKSEL AKTİVİTE PROGRAMLARININ İNCELENMESİ

*Sp. Uzm. Tülay Arıkan & **Yrd. Doç Dr. Sürhat Müniroğlu

*GSGM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü **Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu
 

ÖZET

Araştırmada, Ankara 'daki resmi ve özel okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanan fiziksel aktivite programlarının belirlenmesi ve bazı önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 114 özel ve 70 resmi kurumda olmak üzere toplam 184 okulöncesi eğitim kurumu üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verilerini toplamak amacıyla, uzman görüşlerine başvurularak oluşturulan gözlem formu, birebir görüşmeler yoluyla cevaplanmış ve frekans dağılım tabloları ile yüzde dağılımları tablolaştırılarak yorumlanmıştır.

GİRİŞ

Bilginin önceki çağlara göre hızla arttığı ve iletişim olanaklarının eskiye göre çok çeşitlendiği günümüzde, okulöncesi eğitim kurumlarının sayılarını arttırmak konusunda gösterilen çabalar, anne babaların çocuklarını ilköğretime başlamadan önce, bir okulöncesi eğitim kurumuna gönderme isteği giderek yaygınlaşmaktadır. Çocukların paylaşma, özgüven, öz bakım becerileri gibi özelliklerini de geliştirebilmeleri açısından okulöncesi eğitim kurumları önem kazanmaktadır.

Okulöncesi eğitim kurumlarının sayısal olarak artması ve yaygınlaştırılması, Türkiye'nin sağlıklı eğitim altyapısı için gerekli bir katmandır. Modern toplum dinamiğine ulaşabilmek için de okulöncesi eğitimin yaygınlaşması son derece gereklidir.

Gelişimin hızlı ve değişken olduğu okulöncesi dönemde uygulanacak olan program, çocukların kişiliğine saygı duyarak, beklenti ve ihtiyaçların dikkate alındığı, fırsat eşitliği ilkesine aykırı düşmeden aktif, katılımcı, yaşayarak öğrenme olanaklarıyla donatılmış olan, çocukların yaş, ilgi ve gereksinimlerine göre değişebilen esnek programlar olmalıdır (Ülküer, 1993).

Okulöncesi çocuklarının en belirgin özelliklerinden biri hareketli olmalarıdır. Harekete yönelik uyarı ortamının okulöncesi eğitim kurumlarında mutlaka olması gerekmektedir. Çocuklar bu çağda hareketi görerek algılar. Yaşamın ilk yıllarında, çocuğun kazandığı hareketler ileride kazanılacak hareketlerin temelini oluşturmaktadır. İlk beş yılda çocuklar büyük kaslarla ilgili kontrolü kazanırken beşinci yıldan sonra küçük kasların hareketleri önem kazanmaktadır (Güven, 1987).

Hareket aynı zamanda çocuğun gelişimini etkileyen önemli bir unsurdur. Çocukların hareket gereksinimlerini karşılayacak en uygun etkinlik ise beden eğitimi aktiviteleridir. (Özer ve Özer, 1998).

Sanders, (1996) program ile ilgili olarak okul öncesi çocuklarının ilkokul çocuklarından farklı ihtiyaçları olduğunu ve bu dönem çocuklarına ilkokul beden eğitimi programlarının uygulanmaması gerektiğini vurgulamıştır. Ayrıca programın yıl içerisinde düzenli aralıklarla değiştirilmesi ve tekrarlanması gerektiğini belirtmiştir.

Beden Eğitiminin çocuğun gelişimine olan katkıları aşağıda açıklanmaktadır:

Çocukta tüm yaşam için fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırmak Çocukta temel beceri unsurlarını geliştirmek

Düzgün duruş alışkanlıkları kazandırmak Temel hareketleri geliştirmek

Küçük ve büyük kasların motor gelişimlerini desteklemek

Arkadaşlarına ve kurallara saygı göstermek, yenilgiyi başarıyı öğrenmek, hoşgörü ve işbirliği kazandırmak

Olumlu benlik gelişimini desteklemek

Okulöncesi dönemde hareket eğitiminin olumlu yönde kullanılabilmesi için oyun alanlarının yakınında serbest alanlar olmalıdır. Terekli ve arkadaşları (2002), okulöncesi dönemi çocukları için oyun ve hareket eğitimi alanlarının güvenlik durumları ile ilgili yaptıkları çalışmada bu tür aktivitelerde güvenlik önlemlerinin alınması gerektiğini ve aktivitelere aile, eğitici ve seyircilerin de katılması gerektiğini vurgulamışlardır.

Bohren ve Vladov (1989)'un okulöncesi dönemde hareket eğitimi alan 146 çocuk üzerinde yaptığı araştırmada hareket merkezli eğitim alan çocukların motor gelişim testi üzerinde iyi sonuçları verdiği ve etkili bir yöntem olduğunu belirtmişlerdir. İnan, (1989) beden eğitimi ve sporun motor gelişim üzerindeki farklarını düzenli spor yapan çocuklarda gözlediği araştırmasında düzenli sporun motor performansı desteklediğini belirlemiştir. Ayrıca okulöncesi Eğitim kurumlarında fiziksel aktivite noksanlığını da vurgulamıştır. Gabbard  (1998)ise fiziksel aktivitenin önemini vurgulayarak doğumdan on yaşına kadar olan dönemin "fırsatlar penceresi" olduğunu vurgulamış, beş yaşına kadar temel motor becerilerin oluştuğunu ve beş yaşından dokuz yaşına kadar da ince motor yeteneklerin geliştirilebileceğini ve on yaşında "Fırsatlar penceresinin kapandığını belirtmiştir. Yine Elliott ve Sanders(2002) bugünkü çocukların okula,araba veya otobüsle gitmekte olduklarını, zamanlarının çoğunu televizyon seyrederek, bilgisayar karşısında geçirdiklerini daha az fiziksel aktivite yaptıklarını ve özgürce oyun oynayabilecekleri çevre yapısına sahip olmadıklarını ve bunun sonucu olarak ta çocukların günümüzde daha kilolu ve şişman olduklarını, özellikle 1980'den sonra yapılan çalışmaların bunu gösterdiğini vurgulamıştır. Ayrıca fiziksel aktivite çocukların duygusal, sosyal ve zihinsel becerilerini geliştirmektedir. Wade, (1992), Fiziksel aktivite, spor ve oyunun bir fitnes programı olmadığını ancak çocuklar için zihinsel, sosyal ve duygusal gelişim için bir anahtar olduğunu vurgulamıştır.

Araştırmada resmi ve özel nitelikteki okulöncesi eğitim kurumlarının programları içinde fiziksel aktivite ile ilgili etkinliklerin hangi yapıda ve ne şekilde uygulandığının sorgulanması ve ideal fiziksel aktivite koşullarının, program içinde ne ölçüde verildiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.

YÖNTEM

Araştırmanın çalışma evrenini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunda kayıtlı, özel 169 ve resmi 112 okulöncesi eğitim kurumu olmak üzere toplam 281 okulöncesi eğitim kurumu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 14 Özel okulöncesi eğitim kurumu (%67.4) ve 70 resmi okulöncesi eğitim kurumu (%62.5) olmak üzere toplam 184 okul Öncesi eğitim kurumu oluşturmaktadır. Örneklem evrenin %65.5'ini kapsamaktadır.

Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan gözlem formu okulöncesi eğitimciler ve program geliştirme uzmanlarının görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Hazırlanan gözlem formu 10 resmi ve 10 özel okul Öncesi eğitim kurumlarında uygulanarak gözlem formuna son şekli verilmiştir. Fiziksel aktivite programlarının incelenmesini amaçlayan 13 soruluk gözlem formu, kurum yöneticileri ile birebir görüşmeler yoluyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular yüzde ve frekans dağılım tabloları ile gösterilmiştir.

BULGULAR

Ankara'daki resmi ve özel okulöncesi eğitim kurumlarında uygulanmakta olan fiziksel aktivite programlarının incelenmesi amacıyla yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulgular yüzde değerler şeklinde aşağıda belirtilmiştir.

Özel ve resmi okulöncesi eğitim kurumlarının tamamının programlarında fiziksel aktiviteye yer verdiği tespit edilmiştir. Özel okulöncesi eğitim kurumlarından %42.1' inin (48 kurum) fiziksel aktivite için başka bir yere gittikleri tespit edilirken, resmi kurumlarda bu oran %12.9 (9 kurum) olarak tespit edilmiştir.


Tablo.1 Araştırmaya Dahil Edilen Okulöncesi Eğitim Kurumlarının Programlarında Yer Alan Fiziksel Aktivite Çeşitlerine Göre Dağılım

Tablo 1.'de görüldüğü gibi özel okul öncesi eğitim kurumlarının %33.3'ü (38 kurum eğitsel oyunar %21.1 'i (24 kurum) temel cimnastik, %14'ü (16 kurum) temel cimnastik, bale/dans , %11.5'i (13 kurum) temel cimnastik-modern dans aktivitelerine programlarında yer verdikleri belirlenmiştir. Resmi okul öncesi eğitim kurumlarında da benzer durumun olduğu görülmektedir.

Tablo.2 Kurum Dışında Yapılan Fiziksel Aktivite Çeşitlerine Göre Dağılım

Tablo 2 incelendiğinde kurum dışında en fazla yapılan fiziksel aktivitenin yüzme olduğu görülmektedir (özel: %18.4, resmi %5.7)

Tablo 3. Fiziksel Aktivite Programlarım Belirleyen Kişi/Kişilere Göre Dağılım

Tablo 3 'te görüldüğü gibi özel okulöncesi eğitim kurumlarının fiziksel aktivite programlarını %46.5'inde (53 kurumda) kurum yöneticisi, % 17.5'inde (20 kurumda) kurum yöneticisi ile veli ve %16.7'sinde (19 kurumda) ise kurum yöneticisi, veli ve beden eğitimi öğretmenleri ve %12.3'ünde kurum yöneticisi ile beden eğitimi öğretmenlerinin ortak olarak belirlediği tespit edilmiştir. Resmi okulöncesi eğitim kurumlarında ise, çoğunlukla (%85) ile (60 kurum) kurum yöneticileri, %10'unda ise (7 kurum) beden eğitimi öğretmenlerinin fiziksel aktivite ile ilgili programları belirledikleri tespit edilmiştir.

Tablo. 4 Fiziksel Aktivite Programlarını Uygulayan Kişiye Göre Dağılım

 Tablo 4' te görüldüğü gibi özel okulöncesi eğitim kurumlarında fiziksel aktivitelerin %39.5'ini (45 kurum) sınıf öğretmeni uygulatmakta, %17.5'ini (20 kurum) sınıf öğretmeni ve antrenör, %8.8'ini (10 kurum) beden eğitimi öğretmeni, sınıf öğretmeni ve antrenörün uyguladığı tespit edilmiştir. Resmi okulöncesi eğitim kurumlarında da çoğunlukla (%68.8) sınıf öğretmeni uyguladığı, %14.3 ile sınıf öğretmeni ve beden eğitimi öğretmeni, %10'unda ise sınıf öğretmeni ve antrenörün uyguladığı tespit edilmiştir.

Tablo 5. Bir Haftada Fiziksel Aktiviteye Ayrılan Saat ve Günlere Göre Dağılım

Tablo 5'de görüldüğü gibi Özel okul öncesi eğitim kurumlarının, %56.1'inde (64 kurum)3 saat, % 15'inde (17 kurum) 2 saat bir haftada fiziksel aktivite yaptıkları tespit edilmiştir. Resmi kurumların %60'nda 3 saat %18.6'sında 2 saat bir haftada fiziksel aktivite yaptıkları belirlenmiştir. Fiziksel aktiviteleri haftada Üç gün yapan özel okul Öncesi eğitim kurumlarının %40, beş gün yapan kurumların %25 ve iki gün yapanların ise %20 olduğu bulunmuştur. Resmi okulöncesi eğitim kurumlarında ise,fiziksel aktiviteleri haftada dört gün yapan kurumların %61.4, Üç gün yapan kurumların %15.7 ve beş gün yapanların ise %11.4 olduğu saptanmıştır.

Tablo 6. Kurum İçinde Uygulanan Fiziksel Aktivite Alanın Genişliğine Göre Dağılım

Tablo 6 'da görüldüğü gibi, gözlem formu uygulanan özel okulöncesi eğitim kurumlarının çoğunluğunda fiziksel aktivite için (%71) 15-37 m2 alan olduğu belirtilmiştir. Resmi okulöncesi eğitim kurumlarında çoğunluk (%52.9)25-35 m2 grubundadır ve bunu da %30'luk oranla 36-46 m2 grubu takip etmektedir.

Tablo 7. Fiziksel Aktivite esnasında Çocuk Başına Düşen Alanın Dağılımı

     Tablo 7'de de görüldüğü gibi özel okulöncesi eğitim kurumların %55'inde çocuk başına 1.5­3.2m2 resmi okulöncesi eğitim kurumların %57.1 'inde çocuk başına 1-3.49m2 arasında alan düştüğü bulunmuştur.

Tablo 8. Fiziksel Aktivite Uygulanan Kurumun Bina Özelliğinin Dağılımı

Tablo 8'de görüldüğü gibi resmi okulöncesi eğitim kurumlarının %43.9'u (50 kurum) apartman katında, %11.4 (50 kurum)apartman katında bahçeli,%20.1'i (23 kurum) müstakil, %24.6'sının(28 kurum),müstakil ve bahçeli oldukları tespit edilmiştir. Resmi okulöncesi eğitim kurumlarının %38.6'sı (27 kurum)apartman katında, %, 7.1'inin apartman katında bahçeli, %34.3 'ünün (24 kurum)müstakil ve %20'sinin (24 kurum) ise müstakil ve bahçeli olduğu tespit edilmiştir.

Tablo 9. Fiziksel Aktivite Esnasında Kullanılan Materyallerin Kurumlara Göre Dağılımı

Tablo 9'da görüldüğü gibi özel ve resmi okulöncesi eğitim kurumlarının çoğunluğunda fiziksel aktivite esnasında topun kullanıldığı tespit edilmiştir.

TARTIŞMA


Araştırmada resmi ve özel nitelikteki okulöncesi eğitim kurumlarının programları içinde fiziksel aktivite ile ilgili derslerin hangi yapıda ve ne şekilde uygulandığının sorgulanması ve ideal fiziksel aktivite koşullarının, program içinde ne ölçüde verildiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ankara'da bulunan 114 özel ve 70 okulöncesi eğitim kurumlarının tamamının programlarında fiziksel aktiviteye yer verdikleri belirlenmiştir. Fiziksel aktivite çeşitlerine bakıldığında resmi ve özel okulöncesi eğitim kurumlarının çoğunluğunun (Özel: %33.3, Resmi: 45.7) eğitsel oyunlara programlarında ağırlık verdikleri görülmektedir (Tablo 1)

Okulöncesi eğitim kurumlarının kurum dışı ortamlarda fiziksel aktiviteye gitme durumlarına göre elde edilen sonuçlara göre resmi kurumların kurum ortamı dışında başka bir yere fiziksel aktiviteye gitmelerinin daha az olduğu saptanmıştır. Resmi kurumlarda kurum dışında ekstra fiziksel aktivitenin ekonomik açıdan zor olabileceği ve ailelerin de bu konudaki taleplerinin daha az olduğu düşünülmektedir.

Kurum dışında tercih edilen fiziksel aktivitenin en fazla yüzme aktivitesi olduğu tespit edilmiştir. Okulöncesi eğitim döneminde yüzme aktivitesinin tercih edilmesi bu yaş grubu çocuklar açısından yararlı olduğu ve tercih nedenlerinin ise, kurumların bu tesislere olan yakınlığı ile ilişkili olduğu gözlenmiştir.

Okulöncesi Eğitim Kurumlarında fiziksel aktivite programlarının belirlenmesine yönelik bulgular sonucunda, programları çoğunlukla kurum yöneticilerinin hazırladığı tespit edilmiştir.

Baykan ve arkadaşları (1993) Türkiye genelinde yaptıkları bir çalışmada, okulöncesi eğitim kurumlarında eğitim programlarının %63.76'sında yönetici ve öğretmen birlikte % 12. 71 'inde kurum yöneticisi, öğretmen ve eğitim uzmanı birlikte hazırlamaktadır. Kurum yöneticilerinin fiziksel aktivite programlarını hazırlamalarının fazla çeşitliliğe neden olmadığı düşünülmektedir. Bu tür programları beden eğitimi, hareket eğitimi ve spor eğitimi almış beden eğitimi öğretmenlerinin hazırlamasının daha uygun olabileceği düşünülebilir.

Okulöncesi eğitim kurumlarında fiziksel aktivitelerin %39.5'ini (45 kurum) sınıf öğretmeni uygulatmakta, %17.5'ini (20 kurum) sınıf öğretmeni ve antrenör, resmi okulöncesi eğitim kurumlarında da çoğunluğu sınıf öğretmeni ardından %14.3 ile sınıf öğretmeni ve beden eğitimi öğretmeninin uygulattığı tespit edilmiştir.

Okulöncesi eğitimi öğretmenliği bölümü mezunları okulöncesi kurumlarda öğretmenlik yapabilmektedirler. Bu nedenle Fiziksel Aktiviteye yönelik aldıkları eğitimde ne tür dersleri aldıkları(kredi,saat, teorik ve pratik) oldukça Önemlidir. Okulöncesi Eğitimi Öğretmenliği Bölümünde fiziksel aktivite, hareket ve bununla ilgili ders programlarına bakıldığında dört yıllık eğitim süreci Çocukta Oyun Gelişimi, Çocukta Hareket Gelişimi ve Eğitimi, Beden Eğitimi ve Oyun Gelişimi I-II ve Çocuk Gelişimi ve Psikolojisi olmak üzere toplam 15 kredilik bir alanı kapsamaktadır ve bunun uygulamalı ders saati toplam dört saattir (Anonim, 2002a,b,c,d).

Okulöncesi Eğitimi Öğretmenliği Bölümünde ve Çocuk Gelişimi Bölümlerinden mezun kişilerin eğitim süreçlerinde bu dönem çocuklarının gelişimsel özelliklerini içeren daha fazla ders aldıkları, ancak fiziksel aktivite söz konusu olduğunda aktivite çeşitliliği ve çocuğa bu hareketlerin en doğru ve en iyi şekilde verilmesinin de beden eğitimi bölümlerinden mezun kişilerin aktif rol alması gerektiği düşünülmektedir.

Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Fiziksel Aktivitelerin Programlarının uygulanmasına yönelik sonuçlara bakıldığında Özel Okulöncesi Eğitim Kurumlarında %39.5'inde ve resmi Okullarda Aktiviteleri Çocuk Gelişimi Bölümlerinden mezun Sınıf Öğretmeni yaptırmakta ve eğiticilere göre büyük bir oranı kapsamaktadır. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bölümünün ders programlarının fiziksel Aktivite ile ilgili derslerine bakıldığında; Çocuk Gelişimi ve Eğitimine Giriş, Erken Çocukluk ve Okul Döneminde Gelişim ve Eğitim 1,11, Okulöncesi Eğitimi Program Geliştirme 1,11 Oyun ve Oyun Materyalleri, Çocukluk Döneminde Cimnastik dersleri verilmekte Fiziksel aktivite derslerinin toplam teorik saati on Üç ve uygulamalı saati ise üç'tür ( Anonim 2002e).

Hem okulöncesi eğitimi öğretmenliği bölümü hem de çocuk gelişimi bölümlerinin ders programlarında fiziksel aktivite olarak Oyun ve Cimnastiğin verilmesinin kurumların en fazla bu aktiviteleri tercih etmelerinde rolünün büyük olduğu düşünülmektedir.

Özel okulöncesi eğitim kurumlarında bir haftada fiziksel aktiviteye ayrılan zamanın %56.1 'inde (64 kurum) üç saat ve resmi kurumlarda %60'1 üç saat olduğu saptanmıştır.

Sanders, (1996) fiziksel aktivite ile ilgili derslerin çocukların konsantrasyonları bakımından bir günde 40 dakikadan fazla olmaması gerektiğini belirtmiştir. Araştırmasında, aktivitelerde çeşitlilik gösterilmesi gerektiğini, 30-40 dakikada en az dört-beş aktivite yapılması gerektiğini ve bir aktivitelerin beş-altı dakika olmasını önermiştir. Gallahue (2002)da, programlar yapılırken, programların amaca uygun olması, aktivitelerin bu yaş grubunda "taklidi hareketlere" dayanması ve aktiviteler öğretilirken film-video gösterimi gibi görsel uyarıcılardan yararlanılması gerektiğini saptamıştır.

Özel okulöncesi eğitim kurumlarının fiziksel aktivite alanlarına bakıldığında %71 'inin 15-37m2 arasında ve resmi okulöncesi eğitim kurumlarında ise %52.9'unun 25-35m2 olduğu belirlenmiş ve çocuk başına düşen alanın %55.3 'ü 1.5-3.2 m2 ve resmi okulöncesi eğitim kurumlarında ise 57.1 'inin 1-3.49 m2 olduğu tespit edilmiştir.

Tuğrul'un(1992) yaptığı çalışmaya göre fiziksel yönden ideal bir okulöncesi eğitim kurumunda, çocukların rahatlıkla hareket edebilecekleri bir alana sahip olmaları gerektiği ve bu alanın içerde 3.25 m2, dışarıda 92.9 m2, olması gerektiğini önermiştir. Sanders'da (1996) ısınmanın 12-14 kişilik olması gerektiğini vurgulamıştır.Kurumların fiziksel aktivite esnasında kullandıkları alanlara bakıldığında genel olarak çok geniş alanları bulunmamaktadır. Ancak aktiviteler gruplar halinde yapıldığından alan olarak çok fazla bir sıkıntının olmadığı düşünülmektedir.

Baykan ve arkadaşları( 1993) Türkiye' de okulöncesi eğitim kurumlarının durum tespit araştırmasında binası yetersiz olan okulöncesi eğitim kurumlarının oranı % 43.28 ve Sınıfların %37.65.oranında yetersiz olduklarını da saptamışlardır.

Okulöncesi Eğitim Kurumlarının bina özelliğine bakıldığında özel kurumların %43.9'unun apartman katında ve %20.17inin müstakil olduğu tespit edilmiş. Bahçe sayılarının az olduğu ve Resmi kurumlarda da '%38.6'sının apartman katında ve %34.3'linün müstakil olduğu ve yine bahçeli olanların sayısının daha az olduğu gözlenmiştir.

Müniroğlu(1999) harekete sürükleyecek çevre ortamına sahip çocukların motor performans derecelerinin bu ortama sahip olmayanlara göre daha yüksek olduğunu tespit etmiş, ayrıca okulöncesi eğitim kurumlarının fiziksel ortamı bakımından incelediğinde geniş mekanlı okulöncesi eğitim kurumlarında bulunan çocukların motor performans derecelerini yüksek olarak tespit etmiştir.

Okulöncesi Eğitim Kurumlarının fiziksel aktivite ile ilgili mevcut materyallerin belirlenmesine yönelik sonuçlarda, resmi ve Özel okulöncesi eğitim kurumlarının çoğunluğunda fiziksel aktivitelerde topun kullanıldığı olduğu belirlenmiş diğer materyallere pek yer verilmediği görülmemiştir. Top materyalinin çok olmasının nedeninin fiziksel aktivite için kullanılan bazı araç gereçlerin ekonomik açıdan külfet getireceği, az yer kaplaması ve aslında !fiziksel aktivite için gerekebilecek materyallerin çok iyi bilinmemesinden kaynaklandığı şeklinde yorumlanabilir.

Çocukların değişen ilgi ve gereksinimlerine göre, eşyayı kullanma özgürlüklerini karşılayacak çok sayıda değişik malzemeye gereksinimleri vardır. Çevrelerindeki materyaller ne kadar çok olursa o kadar malzeme ile etkileşimde bulunarak çevresini daha iyi tanıma olanağı bulabilecektir.

SONUÇ VE ÖNERİLER

Araştırmaya dahil edilen okulöncesi eğitim kurumlarının tamamında fiziksel aktivite uygulanmaktadır.

Özel okulöncesi eğitim kurumları resmilere oranla daha fazla kurum dışında aktiviteye gitmekte ve yüzmeyi tercih etmektedirler. Okulöncesi eğitim programları her iki kurum türünde de çoğunlukla kurum yöneticileri tarafından hazırlanmaktadır. Özel okulöncesi eğitim kurumlarında ailelerin de istek ve beklentileri dikkate alınmaktadır. Resmi Kurumlarda ise ailelerin görüşü alınmamaktadır. Fiziksel aktivitelerin çoğunlukla çocuk gelişim ve eğitimi bölümlerinden mezun sınıf öğretmenleri tarafından uygulandığı görülmektedir. Aynı şekilde resmi kurumlarda da aktiviteleri genellikle sınıf öğretmenleri yaptırmaktadır.Ancak özel okulöncesi eğitim kurumlarında fiziksel aktivitenin uygulanmasında eğiticilerin çeşitliliği daha fazladır.

Programların hazırlanması ve uygulanmasının bu alanda eğitim almış uzman kişiler tarafından verilmesinin çocukların gelişimsel alanları açısından doğru olacağı düşünülmektedir.

Bu yaş grubu çocuklarına hareketler mümkün olduğu kadar oyun ortamında gerçekleşmeli ve bu yaş grubu çocuklarının dikkati çabuk dağılabileceği için hareketler uzun süreli olmamalı, çeşitlilik içermeli ve çeşitli materyallerle desteklenmelidir.

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Özellikle resmi Kurumlarda fiziksel aktiviteye yönelik derslerin yer alması konusunda gerekli düzenlemeleri yapmalı ve ilgili bölümler tarafından denetleme sağlanmalıdır.

Çocukların belli hareketleri sık sık tekrar etmeleri, onlarda can sıkıntısı yaratabileceği ve gerekli motivasyonun sağlanması bakımından, mevcut materyallerin zenginleştirilmesi ve harekete teşvik edecek diğer ekipmanların bulunmasına özen gösterilmelidir.

Müstakil ve bahçeli olan Okul öncesi Eğitim Kurumları binalarının daha ideal bir görüntü verdiği bilinmektedir. Çünkü bu tür yerlerde açık havada da Fiziksel Aktivite yapılmasına uygun ortamlar hazırlamaktadır. Yönetmelikte belirtilen düzenlemeler daha ciddi bir şekilde uygulanıp uygulanmadığının denetlenmesi bu tür kurumların açılması konusunda karar vermede etkin rol alması önerilebilir.

Türkiye'de Okulöncesi Eğitim Kurumlarının öncelikle yoğunlaşan yerleşim birimlerinde Fiziksel Aktivite Programlarının sorgulanması yoluyla Türkiye'deki genel durumun belirlenmesi ve Okulöncesi Eğitim Kurumlarının bağlı olduğu Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, konunun uzmanlarının dahil edildiği bir fiziksel aktivite programı hazırlayarak program ve kurumlarda bir standardizasyon sağlamalıdır.

En hızlı gelişme çağı olan Okulöncesi dönemde kazandırılacak olan beceriler, bilgi ve alışkanlıklar onun sağlıklı birey olarak yetişmesini sağlayacak ve gelecek yaşamda bağımsız, kendine yeten, topluma uyumlu, olumlu davranışlara sahip bireyler olmasına zemin hazırlayacaktır.

Türk toplumunda Spor Kültürünün Yerleşmesi için Okulöncesi Eğitim Kurumlarından başlayarak bu tür eğitim kademelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Yaşam boyu spor yapma alışkanlığının kazandırılması, sevdirilmesi ileriki dönemlerde daha fazla bireyin spora katılımında önemli rol oynayacaktır.

KAYNAKLAR

Anonim.(2002a). Abant İzzet Baysal Üniversitesi. Okulöncesi Eğitimi Öğretmenliği Bölümü. [http://egitim.ibu.edu.tr/akademik/ilko/ooe /index.html Erişim: 10.9.2002

Anonim.(2002b). Başkent Üniversitesi. Okulöncesi Eğitimi Öğretmenliği Bölümü. [http://www. baskent.edu.tr] Erişim: 10.9.2002

Anonim.(2002c). Çukurova Üniversitesi. Okulöncesi Eğitimi Öğretmenliği Bölümü. [http://www. cu.edu.tr/ fakulteler/ ef] Erişim: 10.9.2002

Anonim.(2002d). Muğla Üniversitesi. Okulöncesi Eğitimi Öğretmenliği Bölümü [http://www.mu.edu.tr/departments/ef/okul/okul.html Erişim: 15.02.2002

Anonim.(2002e). Hacettepe Üniversitesi. Çocuk Gclişimi Bölümü. [http://www.hun.edu.trj.Erişim: 24.08.2002

Baykan,S.&Ömeroğlu,E.&.Şahin.F.&,Dcreobak,N.&,Turla.A.( 1993). Türkiye'de Okulöncesi Eğitim Kurumlarının Durum Tespit Araştırma Sonuçları Okulöncesi Eğitimi 1. Sempozyum Kitabı.(27-35) Ankara:Ders Aletleri Yapım Merkezi Matbaası.

Bohren,J.M.&, Vlahov,E.( i 989)."Comparison of Motor Development in Preschool Children". 19.Paper presented at the international Conference on Early Education and Development 21 st. 31 July August 4. Hong Kong.


Elliott,E.&,Sanders.S.(2002).Children and Phyisical Activity. [http://www.Pbs.org/teachersource/prek2/issues/220issueshtm//importance]. Erişim: 26.06.2002.

Gabbard,C. (I 998). "Windows of Oppurtunity For Brain And Motor Development". Journal of Physical Education,Recration and Dance, 69; 54-55

Gallahue ,L,D. (2002). " Classifying Movement Skils: One and Two Dinmensional Models" 7. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi Kongre Kitabı.(21-23). Antalya: GSGM Yayınları:

Güven,N. (1987).Okulöncesi Dönemde Beden Eğitimi.. Ankara: Nüve Matbaası

İnan, B. (1989). Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Beden Eğitimi Çalışmalarının 6 yaş Grubu (ocuk­larının Motor Gelişimlerine Etkileri Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Bilim Uzmanlığı Tezi). Ankara:Gazi Üniversitesi Sağ. BiL. Enst.

Müniroğlu,S.( ı 999). "Okulöncesi Dönemdeki Çocukların Motor Performans Derecelerinin Bazı De­ğişkenler Açısından İncelenmesi". Çağdaş Eğitim Dergisi. (256):29-35

Özer. D,S.&,Özer,K. (I 998). Çocuklarda Motor Gelişim. İstanbul: Kazancı Matbaası.

Sanders,S.( 1996). "Structure of Preschool Physical Education". [http://pc.central.vt.edu/lessonideas/elementerv/yongchildren.html Tennessec Tech.Univ. Erişim Tarihi: 13.07.2002

Terekli,S,M.,Heper.E.,Erkan,M.(2002). "Okulöncesi Dönem Çocuklarını için Oyun ve Hareket Eğitimi Alanlarında Güvenlik". 7. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi Seminer Kitabı.(l88).Antalya. GSGM Yayınları.

TuğruI,B,A.( 1992). Anaokulu Eğitimi Alan ve Almayan çocukların İlkokul Birinci Sınıftaki Akade­mik Başarı ve Ruhsal Uyum Davranışlarının Karşılaştırmalı olarak İncelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi).: Ankara.Hacettepe Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. çocuk Sağlığı ve Eğitimi Programı

Ülküer,N,S.(1993).Anasınıflarında Kalite ve Bölgelerarası Farklılıklar.Okulöncesi Eğitim 1. Sempozyum Kitabı.(125-143) Ankara. Ders Aletleri Yapım Merkezi Matbaası.

Wade,M,G.( 1992). "Motor Skills, Play and Child Development". Early Report Yolume 19, Numbur 2 Winter. [http://cyfc.umn.edu/Documents/ L/ B/LB 1 007.html] Erişim:05.05.2001